Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 23



                                               

Манап бий

МАНАП БИЙ Дөөлөс уулу – болжол менен 16-кылымдын аягы – 17-кылымдын башында жашап, кыргыз санжырасында Түндүк Кыргызстанды бийлеген чоң бий катары каралат. Генеологиялык уламыштар боюнча Тагай бийден Кылжыр, андан Дөөлөс баатыр. Дөөлөстүн байбиче ...

                                               

Манас эпосу

Манас - кыргыз элинин улуу баатырдык эпосу "Манас" эпосу дүйнө жүзүндөгү эң чоң поэма болуп эсептелет - 500 553 ыр сабынан турат. Бул көлөм манасчы Саякбай Каралаевдин айтымындагы үчилтиктен куралып саналат: "Манас" - 84 830 сап; "Семетей" - 397 ...

                                               

Манглай субе

Манглай Субе, – Моголстандын түштүгүнүн бир бөлүгү. Тарих-и Рашидинин автору Мухаммед Хайдар боюнча дуулаттардын эмири Ордоби өзгөчө кызматы үчүн Чыңгыз-хандын колунан 7 артыкча укук алып, Чагатайдын тушунда Манглай Субе ага энчиленген. Мухаммед ...

                                               

Мандоки, Иштван (Коңур)

Иштван Мандоки Коңур 1944-жылы Мажарстанда Венгрияда Карцаг Karcag жергесинде туулган. Теги мажардык кыпчактардан болгон. Иштван Мандоки Коңур 1963-68-жылдары Будапешт университетинин түркология бөлүмүндө таалим алган. Ал бир нече тилдерди дурус ...

                                               

Маннергейм, Карл Густав Эмил

1889-жылы Санкт-Петербургдагы Николаевск кавалериялык окуу жайын бүтүргөн. 1917-жылга чейин орус армиясында кызмат өтөгөн. 1-дүйнөлүк согушта 1914–18-жылдары командачысы; генерал-лейтенант 1917; 1918-жылы актар командачысы болуп, германиялык инте ...

                                               

Махмуд Кашгари

Махмуд ибн Хусейн ибн Мухаммед ал-Барскани ал-Кашгари - он биринчи кылымдагы түрк калктарынын чыгаан энциклопедист окумуштуусу, тилчи, тарыхчы-этнограф, географ, картограф, диалектолог, этнолог.

                                               

Машрапов, Таласбек Туратбекович

Үй-бүлөлүү. Жары – Тойчубекова Айчүрөк. Эки уул Ильяс, Кусейин, эки кызы Бермет, Зулайка, неберелери бар.

                                               

Машрапова Тургун

Машрапова Тургун -пахтачы, Социялистик Эмгектин Баатыры - 1964-жылдан КПСС мүчөсү. Эмгек жолун "Кызыл-Дыйкан" колхозунда иштөөдөн баштаган. 1945-58-жылдары "Большевик" колхозунда колхозчу, 1958-64-жылдары жумушчу, 1964-жылдан Кара-Суу районундагы ...

                                               

Медет датка Байтүгөл (Байтурган) уулу

Медет датка Байтүгөл уулу –1839, Ак-Учук, Кочкор өрөөнү) – саяк уруусунан чыккан саясий ишмер, таанымал бий, датка. Түндүк Кыргызстандагы таасирдүү адамдардын бири. Кокон хандыгы жана Цин империясы аны менен мамиле түзүүгө кызыкдар болгон. Медет ...

                                               

Мерверруди, Фахр ад-Дин Мубарак-шах

МЕРВЕРРУДИ Фахр ад-Дин Мубарак-шах – 12-кылымдын акыры – 13-кылымдын башындагы фарсы тилинде жазган мусулман тарыхчысы жана акыны. Ооганстанды жана Түндүк Индиянын айрым аймактарын бийлеген Гурийлер султандыгында жашап, эмгектенген. М. санжыра жа ...

                                               

Модэ Шанүй (Модэ)

Модэ Шанүй - б. з. ч. 209-174-ж. хунну урууларынын башчысы. Хунну урууларынын шанүйу Toyмандын улуу уулу. Toyман кытайлардан жеңилип алсырай түшкөндө юэчжилердин талабы боюнча Модэни аманатка берген. Toyман юэчжилерге басып киргенде Модэ Шанүй ху ...

                                               

Молдо Кылыч

Молдо Кылыч Шамыкан уулу - кыргыздын алгачкы жазгыч акындарынын бири. Кочкор өрөөнүнүн Бугучу деген жеринде төрөлгөн. Кылычтын өз атасы Шамыркан - атактуу баатыр Төрөкелдинин тун уулу.Кылыч беш жашка чыкканда анын атасы Шамыркан дуйнодон кайтат. ...

                                               

Молдобаев, Имел Бакиевич

Имел Бакиевич Молдобаев - кыргыздын таанымал тарыхчы-этнографтарынын бири, тарых илимдеринин доктору, профессор.

                                               

Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу

Кыяс Сатар уулу Молдокасымов - кыргыздын белгилүү тарыхчысы, публицист жана журналист катары да кеңири таанымал. Тарых илимдеринин кандидаты, профессор. Кыргызстандын маданиятына эмгеги сиңген ишмер. "Мурас" фондунун Башкармалыгынын Төрагасы.

                                               

Молдокулова, Динара Төрөкелдиевна

Динара Төрөкелди кызы Молдокулова – этнограф, тарыхчы, тарых илимдеринин кандидаты, И.Арабаев атындагы КМУнун Чыгыш таануу жана эл аралык мамилелер факультетинде доценттин милдетин аткаруучу. Кыргыздардын салттык жүрүм-турум маданиятын изилдеген ...

                                               

Момокон баатыр

Момокон – солто уруусунун баатыры, Кошой бийдин уулу. Оозеки санжыралар боюнча Тагайдан Богорстон андан Эштек. Эштектен Солто. Солтодон Чаа. Чаадан Каракчы, Талкан. Талкандан Коңурбай, Кошой. Жамансарт менен Момокон Кошойдун Бөжөк деген аялынан. ...

                                               

Мулхакат ас-сурах

"МУЛХАКАТ АС-СУРАХ", "Ас – Сурах эмгегине кошумчалар" – тарыхчы-илимпоз Жамал Каршинин араб тилинде жазган эмгеги. "Мулхакат ас-Сурах" лингвистикалык эмгекке кошумча иретинде жазылып, тарыхый биографиялык жана тарыхый-адабий негизде иштелген. Бул ...

                                               

Мураталиев, Бейшенбай Тоголокович

Бейшенбай Тоголокович Мураталиев - Кыргызстандын совет мезгилиндеги коомдук жана мамлекеттик ишмери, экономика илимдеринин кандидаты.

                                               

Муратбек Рыскулов

Тайгак кечүү кино Ак-мөөр Бакайдын жайыты Караш-караш баяны

                                               

Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу

Таавалды Мукайыл уулу Мурзабеков - кыргыздын белгилүү тарыхчысы, педагогу, тарых илимдеринин кандидаты, КУУнун доценти. Ал советтик Кыргызстандын эл аралык байланыштарынын тарыхын изилдеген алгачкы тарыхчы адистерден болгон. 1987-жылы саясий жала ...

                                               

Муса Сатук Буура-хан уулу

Муса Сатук Буура-хан уулу, Байташ - Каракагандар мамлекетинин экинчи каганы. Атасы Сатук Буура-хан өлгөндөн кийин такка отурган. Анын бийлигинин тушунда, 960-жылы, Караханийлер Каракагандар мамлекети ислам динин расмий мамлекеттик дин катары жары ...

                                               

Мухаммед Садык Кашгари

МУХАММЕД САДЫК КАШГАРИ – уйгур тарыхчысы, адабиятчысы, акыны жана ойчулу. Ар кыл жанрдагы 18ден ашуун эмгек жазган. Анын "Адаб ас-саалихиин" "Адал өрнөк адамдардын адеби" китеби Орто Азиядагы медреселерде окуу куралы катары колдонулган. Ал Табари ...

                                               

Мухаммед Хайдар

МУХАММЕД ХАЙДАР, Мырза Мухаммед Хайдар ибн Мухаммед Хусейн-Көрөгөн Куреган, Гураган дуглат – саясий ишмер, тарыхчы. Көпчүлүк изилдөөлөрдө Мырза Хайдар дуглат же Хайдар-мырза катары да белгилүү болуп, өзү Айаз деген адабий псевдонимди тахаллус кол ...

                                               

Муъжам ал-булдан

Китаб муъжам ал-булдан” – арап тилинде жазылган географиялык эмгек. Автору - Йакут Абу Абдуллах Шихаб-ад-Дин ибн Абдуллах ар-Руми ал-Хамави.

                                               

Мырза Али Тагай

МЫРЗА АЛИ ТАГАЙ – Моголстандагы саясий ишмерлеринин бири, эмир, Султан Саид хандын, 1533-ж. кийин Абд ар-Рашид хандын жакын кеңешчиси. Хижранын 928-ж. Султан Саид хан аны Моголстандын улусбеги кылып дайындаган. М. А. Т. ж-дө маалымат жалгыз Мухам ...

                                               

Мүчөл

МҮЧӨЛ – 1. кең мааниде: 12 жаныбардын аты менен аталган Чыгыш жыл санагы. 2. тар мааниде: кыргыздарда жана башка түрк калктарында адам жашын аныктоо ыкмасы. 12 жаныбардын аты менен аталган Чыгыш жыл санагы боюнча бир цикл 12 жылда бүтүп, экинчиси ...

                                               

Мөдөн-Кыргыз

Мөдөн-Кыргыз - орто кылымдарда Борбордук жана Ички Азияга тараган кыргыз урууларынын бири. Азыр алар өз эне тилин жоготуп, Монголиянын халха монголдоруна аралашып кетишкен. Монголиянын түндүк-батыш аймагында жашашат.

                                               

Нажийе Ата Йылдыз (Жылдыз)

Нажийе Ата Йылдыз - түркиялык заманбап окумуштуу, түрколог, кыргыз таануучу, манас таануучу, профессор, доктор.

                                               

Наймандардын Тенир-Тоого көчүшү.

Наймандардын Тенир-Тоого көчүшү. Борбордук Азиядагы XII кылымдын аягы - XIII кылымдын башын - дагы саясий үчүн эрегишкен күрөш. Бул мезгилде Борбордук Азиянын адырлуу кеп талааларын кеп сандаган түрк, моңгол уруулары мекендечү. Моңгол тилдүү уруу ...

                                               

Нарынбек Алымкулов

Нарынбек Ашыралиевич Алымкулов – кыргыздын заманбап тарыхчы окумуштуусу жана педагогу, доцент, тарых илиминин кандидаты. Дүйнөлүк согуш тарыхы боюнча адис.

                                               

Нематжан Нематов

Нематов Нематжан - -актер, Кыргыз ССР ал артисти Эмгек жолун 1957 жылы Ош өзбек музыкалык драма театырынын сахнасында иштөөдөн баштаган. Аткарган башкы ролдору: Кочкарёв, Ашырбай, Дөөтбай жана башка киного да тартылган. Режиссёр катары М. Мирзара ...

                                               

Несториан жазуу эстеликтери

Несториан жазуу эстеликтери – несториандардын Борбордук Азиядагы жана башка аймактардагы 13–14-к-га таандык эпитафиялык эстелик жазуулары. Алар жалаң гана сириялык тилде жазылбастан, негизги калайыгына ылайык башка тилдерде оңдон солго жазылчу ба ...

                                               

Несторианчылык

Христиандардын несториан диний агымынын негиздөөчүсү - Константинополдун патриархы 428–31 Несторий болуп эсептелет. Анын көз карашы өзү окуган Антиохия Сирия диний мектебинин жана окутуучулары Тарсиялык Диодор менен Мопсуэстиялык Феодордун таасир ...

                                               

Нишиваки, Такао

Такао Нишиваки – жапониялык заманбап түрколог, кыргыз таануучу, манас таануучу, профессор. Теги жапон." Манас” эпосу жаатында бир катар эмгектер жарыялаган, "Манас" эпосунун Жусуп Мамай айткан вариантынын айрым бөлүктөрүн жапон тилине которгон. К ...

                                               

Нойгут (уруу)

Нойгут уруусу кыргыздын түпкү урууларынын бири. Нойгут уруусу жөнүндө "Манас" эпосунда айтылат. Манастын атасы Жакып менен Алтайга айдалып барган кыргыздардын бири Акбалта деп айтылат. Акбалта нойгут уруусунун башчысы. С. Каралаевдин вариантында ...

                                               

Нуриддин Исаев

Нуриддин Исаевич Исаев – Кыргызстандагы заманбап тарыхчы жана философ окумуштуулардын бири, философия илимдеринин кандидаты.

                                               

Ныязбек Эсенгул уулу

Ныязбек Эсенгул уулу - сарыбагыш уруусунун ири манабы. Атасы Эсенгул баатыр түндүк кыргыздарынын саясий турмушунда чоң таасирлүү инсан болгон. Ныязбек бүткүл сарыбагыш уруусун бийлеп өтө бай жана даңктуу манап катары атагы чыккан. Анын он уулу бо ...

                                               

Нүзүп бий Эсенбай уулу

Нүзүп бий Эсенбай уулу XIX кылымда Аксы аймагынан чыккан көрүнүктүү мамлекеттик ишмер, аскер башчы. Кокон хандыгында кыргыздардын ичинен биринчи болуп "миң башылык" жогорку аскердик чинге жеткен тарыхый инсан. Нүзүп Эсенбай уулу 1794-жылы Аксы ра ...

                                               

Огуз

Огуз, огуздар - орто кылымдардагы Борбордук Азия аймагын жердеген түрк тилдүү эл. Алардын бир бөлүгү 9-кылымдан тартып батышка ооп, Кавказ, Кичи Азия, жакынкы Чыгыш аймактарын басып киришкен. Аларга чыгышта коңшу болгон тогуз-огуз уруулар биримди ...

                                               

Окладников, Алексей Павлович

СССР ИАнын академиги 1968.1966-жылдан СССР ИАнын Сибирь бөлүмүнүн тарых, филология ж-а философия институтунда директор болуп иштеген. Сибирь, Ыраакы Чыгыш, Орто Азия, Моңголияда археологиялык изилдөөлөрдү жүргүзгөн. Кыргызстандагы археологиялык и ...

                                               

Оморов, Тимурлан Исмаилович

Тимурлан Исмаил уулу Оморов 1979-жылы 9-декабрда Кыргызстандын Нарын облусуна караштуу Нарын районундагы мурдагы Тянь-Шань районундагы Эчки-Башы айылында мугалимдин үй-бүлөмүндө туулган. Атасы Исмаил Оморов айылдык мектепте физика сабагынын мугал ...

                                               

Ормон хан

Түптүү бий тукуму. Оң канаттагы сарыбагыш уруусунан. Бабасы Манап бийдин аты кыргыз ичинде ак-сөөктүктү туйундурган энчи атка айланып калган. 4- атасы Маматкул бий кыргыздардын жогорку бийи болуп" жогорку бий” чениндеги адам экендигин кытайлыктар ...

                                               

Ормон хандын Илеге көчүшү

Ормон хандан ант алуу жана Иле боюна туруктуу чеп салууга ыңгайлуу орун караштыруу үчүн 1853-ж. 2-июлда Капалдан Чоң ордонун приставы майор М. Д. Перемышльский башындагы 2 замбирек менен куралданган 467 казак-орустан турган атайы аскер экспедиция ...

                                               

Орозалиев, Керимкул

ОРОЗАЛИЕВ Керимкул – тарых илиминин кандидаты 1955, Кыргызстан ИАнын корреспондент мүчөсү 1974, Кыргыз Республикасынын илим ж-а техника боюнча мамлекетинин сыйлыгынын лауреаты 1970. КПСС БКга караштуу Жогорку партиялык мектепти бүткөн 1946. 1946– ...

                                               

Орозо уулу, Жумалы

Жумалы Орозо уулу – кытайлык кыргыздардын заманбап акын, журналист, котормочу жана мыйзам жаатын түшүндүргөн публицисттеринин бири.

                                               

Орхон-Энесай Жазууларынын Эстеликтери

Орхон-Энесай жазууларынын эстеликтери - VII-ХП кк. Монголияда, Түштүк Сибирь, Орто Азия аймактарында балбалдарга, тиричилик буюмдарына түрк элдеринин тилинде жазылган жазуу эстеликтери Орхон жана Энесай жазуулары деп аталат. Мындай жазуу эстеликт ...

                                               

Осмонаалы Сыдыков

Кыргызстандын азыркы Нарын облусуна караштуу Кочкор өрөөнүндөгү Абайылда болушунун Кызыл-Дөбө айылында туулган. Анын аталаш агасы Жаркынбай дубанга таанымал сабаттуу молдо киши болгон. Осмонаалы да өз айылында мектепте окуп, кийин Бухарадагы дини ...

                                               

Осмоналиев, Каныбек Осмоналиевич

Каныбек Осмоналиев - кыргыз спортчусу, коомдук ишмер. Москва шаарында өткөн 22-Жайкы Олимпиада Оюндарынын чемпиону жана оор атлетика боюнча дүйнөнун 4 жолку чемпиону болгон туңгуч кыргыз. Кесиби боюнча тарыхчы. Каныбек Осмоналиев 1953-жылы 19-ноя ...

                                               

Осмонбеков, Арстаналы

Осмонбеков Арстаналы - - Түркстандагы граждандык согуштун жана Кыргызстандын түштүк аймактарында социалисттик курулуштун активдүү катышуучусу. Наманган шаарындагы орус-тузем мектебинде окуган. 1916 - 17-жылдаы аскер-оорук жумуштарында, "Ооруктагы ...

                                               

Осмонкул Алиев

Осмонкул Эгембай уулу Алиев 1903-жылы Чүй өрөөнүндө Чолок-Арык айылында туулган. 1913-1916-ж. орус жергиликтүү мектебин бүтүргөн. 1917-1918-жж. Олуяатада Жамбыл, азыркы Тараз, 1919–22-ж. Ташкенде казак-кыргыз агартуу институтунда окуган. 1924-ж. ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →