Топ-100
Back

ⓘ Өзбекстандык кыргыздар. Өзбекстандын бир катар чөлкөмдөрүндө жашаган кыргыздар аталган аймактардын түптүү, автохтондуу калкы болуп саналат. Бул чөлкөмдөрдү байы ..



                                     

ⓘ Өзбекстандык кыргыздар

Өзбекстандын бир катар чөлкөмдөрүндө жашаган кыргыздар аталган аймактардын түптүү, автохтондуу калкы болуп саналат. Бул чөлкөмдөрдү байырлаган кыргыз уруулары кыргыздын оң, сол, ичкилик урууларынын курамдарына кирет. Тагыраак айтканда, Өзбекстандын азыркы Анжиян, Фергана, Наманган, Бухара, Самаркан, Сырдарыя, Навойий, Жиззак, Ташкент чөлкөмдөрү, Каракалпакстан аймактары кыргыз урууларынын эзелтеден көчүп-конуп жүргөн ареалы жана чарбалык-экономикалык, соода жүргүзүүдөгү зор мааниси бар, кыргыздардын согуштук-саясий таасири күчтүү аймактардан болгондугу тарыхый жазма булактарда, илимий адабияттарда чагылдырылып келет. Кыргыз уруулары аталган аймактардын этностук чөйрөсүнө өз таасирин тийгизишкен. XXI к. башталышында кошуна өлкөнүн аймагында расмий Ташкенттин статистикалык соңку жарыялаган маалыматтарына караганда 370 миңден ашуун кыргыздар жашары маалымдалган "Вечерний Бишкек" гезити, 25.02.2003. Кыргыздар негизинен Өзбекстандын Анжиян, Фергана, Наманган, Жиззак, Сырдарыя, С...

                                     

1. Заманбап көйгөйлөр

"Кыргыз-Ата" Элдик саясий партиясынын төрагасы Төлөгөн Келдибаевдин айтымында, өзбекстандык кыргыздардын мектептеринин көйгөйлөрү арбып барат:

"Кыргызстандан билим алган кыргыз-тил мугалими да Ташкенттен 3-айлык кошумча билим алууга жана атайын конкурстан өтүүгө милдеттүү. Мындан сырткары Кыргыз мектептеринин аты эле болгону менен заты өзбек мектеп болуп калган, мындайча айтканда кыргыз мектептери ар жылы биринчи класска 3-4 класс кабыл алса анын бири гана кыргыз класс болуп жатат. Буга себеби башталгыч билим берүү тармагында Кыргыз тилдүү китептердин жоктугу, болсо да бир китеп 300-400 сомго чейин жетип, бир балага Кыргыз сому менен эсептегенде 2000-3000 сомго жакын акчаны Ата-энелери таба алышпай балдарын өзбек класска берүүгө аргасыз болушууда. Буга чейин китеп, окуу куралдары Кыргыз Өкмөттү тарабынан камсыздалып келген".

Кыргыз Өкмөтү көмөк көрсөтүп жардам бербесе кыргыз мектептери да жабылып Өзбекстандагы кыргыздар кыргыз тилин билбей калышы толук мүмкүн.

Ошону менен бирге, Ташкенде мектептер үчүн кыргыз тилинде окуу китептери да жарыяланууда, мамлекеттик үналгыда кыргызча редакция ишин улантып келет.

                                     

2. Кыскача адабият тизмеси

  • Чоротегин Т., Молдокасымов К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин: Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – ISBN 9967-00-001-5. – 160 б.
  • Молдокасымов К.С. Х1Х кылымдын экинчи жарымы –ХХ кылымдын башындагы кыргыз-өзбек элдеринин тарыхый байланышынын өнүгүшү автореферат, Бишкек, 1994.
  • Каратаев, Олжобай. Кыргыз этнонимдер сөздүгү. - Бишкек: Кыргыз-Түрк "Манас" университети, 2003. - 265 бет. - ISBN 9967-21-621-2.
  • Молдокасымов К." Курманжандын көз жашы”. – Б., 1991.
  • Каратаев О.К. Туунду этнонимдердеги кёптък маанини билдиръъчъ мъчёлёр//Вестник КГНУ. Филологические науки. Ч.2. -Бишкек, 1999. 87-92 бб.
  • Чоротегин Т., Молдокасымов К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин // Кыргызстан: Энциклопедия. – Бишкек, 2001.
  • Молдокасымов К. Кокон ордосунда кызмат өтөгөн кыргыз тарыхчысы же Кокон хандыгынын тарыхына арналган анын кол жазмасы // Магзуни. Фаргана хандарынын тарыхы. – Бишкек: Турар, 2007. – 3-14-беттер. -
  • Жумабаев Б. Памир: Улуу державалардын ортосундагы геосаясий күрөш. – Бишкек: Учкун, 2009. – 192 бет.
  • Жумабаев Б. Батыштан Азиянын жүрөгүнө чейин // Кыргыздар / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек, 2003. – Т. 5. – 289-298-беттер.
  • Жумабаев Б., Маанаев Э. Памир кыргыздары: Тарыхий-этнографиялык очерк. – Бишкек, 2009. – 186 бет.
  • Кайыпов С. Жылга бергис жарым күн: Илимий-пoпулярдык китеп – Б.: Учкун, 2006. - 220 б.
  • Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 1990. – 288 бет. – Рецензент: тарых илиминин доктору Өмүркул Караев. - ISBN 5-89750-028-2.
  • Каратаев О.К. Кыргыз этнонимдердин структурасы //Вестник КГНУ: Серия.I.Гуманитарные науки. –Вып.3. Филология. Языкознание. Государственный язык. –Бишкек, 2001, 89-92 бб.
  • Kayıpov Sulaiman. Folklor Üzerine Yazılar: Makaleler, Bildiriler. – Ankara, 2006.
  • Каратаев О. К. Фергана ёрёёнъндёгъ кыргыздардын этностук курамы. Ош и Фергана: Археология, новое время, культура, этногенез. -Вып.4. – Бишкек, 2000. 103-105 бб.
  • Каратаев О.К. Кыргыз-огуз тарыхый этникалык байланыштары//КТМУ. Коомдук илимдер журналы, - Бишкек, 2001, 175-186 бб.
  • Каратаев О.К. Жайчы, калча, мангыт, каракуш, чагыр ж.б. тарыхый-лингвистикалык иликтёё.Ренессанс. Тарых жана маданият. 2 –чыгарылышы. – Бишкек, -Ош, 1999. 20-25 бб.
  • Молдокасымов К., Абасбеков А.Т." Кыргыз айымдары тарых таразасында. Х1Х кылым”. – Б., 2004. - А. Т. Абасбеков менен авторлош.
                                     

3. Интернеттеги шилтемелер

  • .сары-кол.рф/pressa/zhaylyktar/item/214-ван-кыргыздары-кыргызстандан-мугалим-сурашат-улуу-памир
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →